توریست : مردم مالزی با رقص شیر بیگانه نیستند ولی حقیقتی که ما به راستی بدان پی نبرده ایم این است که رقص شیر نماد و مظهر فرهنگ می باشد. این رقص تلفیقی از هنر، فرهنگ و هنرهای رزمی است. با این رقص شگفت انگیز بهتر آشنا شده و به غرش شیر گوش فرا دهید.

در مالزی و در روزهای منتهی به سال نو چینی ها، مراسم رقص شیر را بیشتر مشاهده می کنیم.رقص شیر یکی از مهمترین سنتهای کشور چین به شمار می رود. این رقص معمولا بخش مهم مراسم و جشنهایی از قبیل سال نو چینی ها، بازگشایی رستورانها و جشنهای عروسی را تشکیل می دهد. چینی ها بر این باورند که در صورت اجرای صحیح و بی نقص، رقص شیر شادی و شانس را برای آنان به ارمغان می رود.

رقص شیر قریب به هزار سال پیش در چین ابداع شد. چینیان باستان شیر را جانوری نگهبان و محافظ می دانستند. سبکهای مختلف رقص شیر در کشورهای مختلف آسیا از جمله چین، تایوان، هنگ کنگ، ماکائو، ژاپن، اوکیناوا، کره، ویتنام، مالزی، و سنگاپور وجود دارد.

افسانه های مربوط به رقص شیر

افسانه 1: افسانه شیر و نیان.

 سالیان دراز  پیش موجودی در چین پیدا شد که باعث رعب و وحشت مردم و حتی سایر حیوانات شده و به آنها حمله می کرد. این موجود تند و تیز و وحشی"نین" (یا "نیان") نام گرفت. این لغت شبیه به لغت "سال" در زبان چینی است. نه روباه و نه ببر یارای مبارزه با نیان را نداشتند. بنابراین مردم عاجزانه از شیر تقاضای کمک کردند. شیر نیز به سمت این جانور حمله ور شده و آن را زخمی می  کند. نیان نیز با حالت عجز و درماندگی منطقه را ترک کرده و می گریزد. اما با خود عهد می بندد تا از شیر انتقام بگیرد. یک سال بعد، نیان باز می گردد ولی این بار هیچ کمکی از دست شیر ساخته نیست. شیر مشغول نگهبانی از دروازه قصر امپراطوریست. بنابراین اهالی روستا تصمیم می گیرند خود به جنگ نیان بروند. آنان با استفاده از نی و پارچه تن پوشی به شکل شیر می سازند. 2 نفر از آنان این تن پوش را به تن کرده و به سمت نیان نزدیک می شوند. شیر ساختگی با غرش به سمت نیان حمله ور شده و نیان نیز پا به فرار می گزارد. به همین خاطر در جشن سال نوی چینی ها، آنان به رقص شیر مشغول می شوند. چینی ها با این کار شیاطین اهریمنی را از خود دور می کنند.

این افسانه به شکلهای دیگر نیز تعریف شده است. بر طبق  روایات راهبی به طور اتفاقی از روستایی که مورد حمله نیان قرار گرفته است گذر می کند. این هیولا به این جهت نیان نام گرفته است چون هر سال یکباربه اهالی روستا حمله می کند. راهب که مردی داناست راهی برای مقابله با این هیولا می یابد. وی قوی ترین مردان روستا را گرد هم آورده و آنان را آماده مبارزه با نیان می سازد. با وجود این، اهالی روستا با پوشیدن لباسی که به شکل شیر است به جنگ نیان می روند. در این مبارزه مردان لباس شیر را به تن کرده و زنان و کودکان با برداشتن ظرف و ظروف به ایجاد سر و صدا مشغول می شوند. وقتی نیان به آنان حمله می کند، اهالی روستا با استفاده از لباس شیر و ایجاد سر و صدا و هیاهو باعث رعب و وحشت نیان می شوند. نیان نیز برای همیشه روستا را ترک می کند. به همین دلیل رقص شیر با همراهی راهب و آتش بازی همراه است.

افسانه 2: شیر سد دفاعی فیلها را در هم می شکند.

در زمان فرمانروایی سلسله سانگ (479-420) سپاهی به فرماندهی ژنرال ژونگ یو برای فتح کشور لین یی که در نزدیکی لائوس و برمه واقع شده است به سمت جنوب حرکت می کند. فرمانروای لین یی با استفاده از فیلها و آرایش دادن آنها سدی بر سر راه سپاه ژنرال ژونگ یو ساخته و مانع پیشروی آنان می شود. ژنرال ژونگ یو با علم به این واقعیت که همه حیوانات فرمانبردار شیر می باشند به فکر چاره می افتد. وی به افراد خود دستور می دهد مجسمه هایی به شکل شیر ساخته و در خط مقدم سپاه قرار دهند. فیلها به محض دیدن این شیرها از ترس و وحشت پراکنده شده و با شکسته شدن مانع لین یی به تصرف امپراطوری سانگ در می آید.

افسانه 3: شیر امپراطور را نجات می دهد.

بنابر افسانه ها امپراطوری در خواب می بیند که از سپاه خود جدا می افتد. وی راه خود را گم کرده و بدون آب و غذا می ماند. سپس حیوان عجیب و غریبی را می بیند که از وی محافظت کرده و وی را به قصر خود راهنمایی می کند. صبح روز بعد امپراطور خواب خود را برای وزیرانش تعریف می کند. یکی از وزیران به امپراطور می گوید حیوانی که وی در خواب دیده است شبیه جانوری در مغرب زمین بوده و شیر نام دارد. و از آن زمان به بعد آنان شیر را به عنوان پاسدار و محافظ خود می دانند.

رقص شیر به 2 سبک اجرا می شود، رقص شمال و رقص جنوب. رقص شمال شامل حرکات آکروباتیک بوده و بیشتر جنبه سرگرمی دارد. رقص جنوب بیشتر نمادین است. این رقص بیشتر برای دور کردن ارواح خبیثه و آوردن شانس و اقبال به زندگی مردم اجرا می شود. شیر جنوبی مزین به رنگهای گوناگون بوده و سر و چشمانی درشت دارد. این شیر همچنین آئینه ای بر پیشانی داشته و شاخی در وسط سرش قرار گرفته است. رقص شیر جنوب دارای 2 سبک است. سبک اول مربوط به استان فوجیان و سبک دوم مربوط به استان گوانگ دانگ (کانتون) می باشد. سبک دوم رایج تر از سبک اول است. رقص شیر کانتون خود به 2 سبک مختلف تقسیم بندی می شود. سبک اول سبک فوشان می باشد که بیشتر در هنگ کنگ و در میان  چینی های سایر نقاط جهان اجرا می شود. در حالیکه سبک دوم سبک هشان بوده و در مالزی و سنگاپور رایج است.

نحوه اجرای رقص

رقص شیر توسط 2 نفر اجرا می شود. یکی از آنان گرداننده قسمت سر شیر است. سر شیر از مواد محکم و مقاوم ولی سبک از قبیل خمیر کاغذ و نی ساخته می شود. نفر دوم گرداننده قسمت بدن و دم شیر است که از پارچه ساخته شده و به قسمت سر متصل شده است. رقص شیر با اجرای 3 آلت موسیقی، طبل، سنج و گنگ همراه است. گرداننده سر شیر قادر به حرکت دادن چشمان، دهان و گوشهای شیر نیز می باشد تا حالات مختلف چهره شیر را به نمایش بگذارد. رقص شیر تلفیقی از هنر، تاریخ و کونگ فو است. معمولا رقاصان یا گردانندگان شیر خود کونگ فو کار می باشند. نوازندگان طبل، سنج و گنگ به ترتیب پشت سر شیر قرار می گیرند.

رقص همزمان شیر و اژدها

گاهی اوقات رقص اژدها تکمیل کننده رقص شیر است. رقص اژدها در نحوه اجرا کاملا متفاوت از رقص شیر است. رقص اژدها توسط گروهی از افراد اجرا می شود که از قسمت خارج با نگه داشتن و حرکت دادن اژدها صحنه ای شبیه به صحنه پرواز اژدها را خلق می کنند. ولی در رقص شیر 2 نفر با به تن کردن لباسی که از پارچه و خمیر کاغذ ساخته شده و شبیه به شیر است به اجرای این رقص می پردازند. حرکات سر، چشم، دهان، و گوشهای شیر نامحدود بوده و اجرا کنندگان می توانند هر نوع حرکتی را به نمایش بگذارند